Ece DoğanSağlık alanında dünya genelinde kaygı yaratan bir araştırma, modern yaşamın etkileriyle ortaya çıkan büyük bir sorunu gün yüzüne çıkardı. Cenevre Üniversitesi ve Cenevre Üniversitesi Hastaneleri uzmanlarının yürüttüğü, 1980-2021 yılları arasındaki 100 bin vakayı kapsayan 40 yıllık çalışma, kolon kanserinin genç bireylerde artış gösterdiğini ortaya koydu. Rutin tarama programları ile ileri yaş gruplarında vaka sayıları azalırken, 50 yaş altındaki yetişkinlerde bu kanser türünün tanı oranları her yıl artıyor.
ERKEN TEŞHİSİN ÖNEMİ: VAKALAR METASTAZ AŞAMASINDA TESPİT EDİLİYOR Araştırmanın en alarm verici bulgularından biri, genç hastalara konulan teşhislerin zamanlaması. Verilere göre, 50 yaş altındaki hastaların yaklaşık yüzde 28’ine ancak kanserin diğer organlara yayıldıktan sonra tanı konuluyor. İleri yaş grubunda bu oran yüzde 20 iken, genç bireylerde hastalığın geç fark edilmesi ciddi riskler taşıyor. Cenevre Üniversitesi Hastaneleri Kıdemli Uzman Cerrahı Dr. Jeremy Meyer, “Artık aile geçmişinde herhangi bir kanser öyküsü bulunmayan 30’lu yaşlardaki bireylerde bu vakalarla karşılaşıyoruz. Hastalar, belirtileri önemsemediği için kliniğimize başvurduğunda, kanser ne yazık ki çoktan yayılmış oluyor,” diyerek durumu vurguladı.
HASTALIĞI ARTIRAN FAKTÖRLER: BESLENME ALIŞKANLIKLARI VE MİKROBİYOM DEĞİŞİKLİĞİ Araştırmacılar, gençlerde kolon kanserinin neden bu kadar hızlı bir artış gösterdiğini detaylı bir şekilde inceliyor. Belirgin bir neden henüz netleşmemiş olsa da, özellikle son 40 yılda değişen beslenme alışkanlıkları şüpheli faktörler arasında yer alıyor. İşlenmiş gıdaların artışı, hareketsiz yaşam tarzı, obezite oranlarının yükselmesi ve genç yaşlarda maruz kalınan çevresel etkenlerin bağırsak mikroflorasını bozduğu düşünülüyor. Uzmanlar, erkeklerde rektum kanseri ve genç kadınlarda sağ kolon kanserinin artışının arkasında çeşitli biyolojik ve çevresel etkenlerin bulunduğunu belirtmektedir.
“GENÇ YAŞTA KANSER OLUNMAZ” YANILGISI Tehlikenin en büyük boyutlarından biri, kolon kanserinin sinsi bir şekilde ilerlemesidir. Genç bireyler, “Bu yaşta kanser olmam” düşüncesiyle vücutlarının sunduğu hayati sinyalleri göz ardı ediyor. Uzmanlar, kalıcı karın ağrıları, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan kilo kaybı ve bağırsak alışkanlıklarındaki değişikliklerin dikkate alınması gereken önemli uyarılar olduğunu vurguluyor. Dünya genelinde yılda 1.9 milyondan fazla yeni vaka ile en ölümcül ikinci kanser türü olan kolon kanseri için ülkeler tarama stratejilerini güncelliyor. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri gibi birçok sağlık otoritesi, rutin tarama yaş sınırını 50’den 45’e çekmekte ve aile öyküsü olan riskli bireylerin daha erken yaşlarda kolonoskopi ve tarama yaptırmaları gerektiğini vurguluyor.