Bonobolar, genellikle barışçıl ve uyumlu doğalarıyla tanınan primatlar olarak bilinir. Ancak, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde meydana gelen nadir bir olay, bu imajı sarsmaya başladı. Harvard Üniversitesi’nden araştırmacıların Scientific Reports dergisinde yayımladığı çalışma, bonobolar arasında daha önce belgelenmemiş bir şiddet olayını ortaya koydu.
Olay, Kokolopori araştırma sahasında yaşandı. İki komşu bonobo topluluğu, Kokoalongo ve Ekalakala, birlikte beslenmek üzere bir araya geldi. Genellikle işbirliği ve hoşgörü ile geçen bu tür buluşmalardan birinde, Kokoalongo topluluğundan bir grup birey, Ekalakala topluluğundaki yetişkin bir dişiye saldırdı. Saldırı sırasında dişinin 52 günlük yavrusu, annesinden koparıldı. Önce iki genç bonobo, yavruyu taşıdı. Daha sonra, bu iki gencin annesi olan dişi bonobo yavruyu aldı. Maalesef, bir gün sonra yavru hayatını kaybetti. Ancak olay bununla da sona ermedi; Kokoalongo topluluğundaki dişi, yavrunun cansız bedenini iki gün boyunca yanında taşıdı.
Bu olay, bonobo araştırmaları için bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Farklı topluluklar arasında gerçekleşen bir karşılaşmada bir yavrunun öldüğü ilk belgelenmiş olay olarak kayıtlara geçmiştir. Bonoboların diğer gruplara karşı gösterdiği yüksek tolerans düşünüldüğünde, bu durum araştırmacılar için beklenmedik bir bulgu oldu. Ancak bilim insanları, bu tek gözlemden yola çıkarak bonobo davranışına dair genel çıkarımlar yapmaktan kaçınıyor. Yavrunun ölüm nedeni kesin olarak belirlenememiştir. Saldırı sırasında yaşanan fiziksel muamele ve yetersiz beslenme gibi başka etkenlerin de rol oynamış olabileceği düşünülüyor. Bu nedenle araştırmacılar, olayı kasıtlı bir öldürme olarak nitelendirmekten uzak duruyor.
Bonobolar genellikle farklı topluluklardan bireylerle bir araya geldiğinde paylaşım ve işbirliği gösterir. Ancak bazı durumlarda saldırganlık da gözlemlenebilir. Özellikle dişi bonobolar, yavrulara ya da diğer dişi bireylere saldıran erkek bonobolara karşı agresifleşebilir. Bu yeni bulgular, bonobo toplulukları arasındaki ilişkilerin ölümcül sonuçlara yol açabileceğini kanıtlıyor. Ayrıca, türün sosyal davranışlarının öngörülmesinin düşündüğümüz kadar kolay olmadığını ortaya koyuyor. Çalışma, bonoboları sadece barışçıl ve uyumlu bir tür olarak tanımlamanın gerçeği tam olarak yansıtmadığını gösteriyor.
